Wie online zoekt naar behandelmogelijkheden voor erectiestoornissen, komt al snel twee begrippen tegen: Viagra en Sildenafil. Voor veel mensen lijken dit verschillende medicijnen, maar niets is minder waar. Het verschil zit hem vooral in het etiket op de verpakking. Toch roept dit verschil regelmatig vragen op. Waarom kost het ene middel zoveel meer dan het andere? Is duurder ook beter? En wat betekent het eigenlijk wanneer je medicijn ‘generiek’ is?
Wat is merkmedicatie?
Wanneer een farmaceutisch bedrijf een nieuw medicijn ontwikkelt, gaat daar een jarenlang en kostbaar traject aan vooraf. Onderzoekers screenen duizenden moleculen, voeren uitgebreide testen uit op veiligheid en werkzaamheid, en moeten door talloze goedkeuringsprocedures heen voordat het medicijn de markt mag bereiken. Dit hele proces kost vaak honderden miljoenen euro’s en neemt gemiddeld 10 tot 15 jaar in beslag.
Om deze enorme investering terug te verdienen, krijgt het bedrijf een patent op het medicijn. Dit betekent dat zij gedurende een bepaalde periode (meestal rond de 20 jaar vanaf de aanvraag) het alleenrecht hebben om dat medicijn te produceren en te verkopen. Tijdens deze periode kunnen ze zelf de prijs bepalen en een merknaam aan het medicijn geven. Dit noemen we merkmedicatie of het originele preparaat.
Een bekend voorbeeld is Viagra, ontwikkeld door Pfizer. Aanvankelijk onderzocht als medicijn voor hartklachten, ontdekten de onderzoekers een opmerkelijke bijwerking bij mannelijke proefpersonen. Deze bevinding leidde tot een compleet nieuwe toepassing, en in 1998 kwam Viagra op de markt als eerste medicijn specifiek voor de behandeling van erectiestoornissen.
Het generieke alternatief
Maar wat gebeurt er als dat patent afloopt? Dan mogen andere farmaceutische bedrijven het medicijn ook gaan produceren. Zij hoeven niet meer te investeren in al dat onderzoek en alle tests, want de veiligheid en werkzaamheid zijn al bewezen. Deze bedrijven maken een kopie van het medicijn met exact dezelfde werkzame stof, maar zonder de originele merknaam. Dit noemen we een generiek medicijn of generieke variant.
Het patent op Viagra liep in 2013 af, waarna verschillende fabrikanten een generieke versie met de werkzame stof sildenafil op de markt brachten. Deze medicijnen bevatten exact dezelfde actieve stof in dezelfde doseringen als Viagra, maar dragen de naam van de werkzame stof zelf of krijgen een nieuwe merknaam van de generieke producent.
Waarom is generiek zoveel goedkoper?
Het prijsverschil tussen merkmedicatie en generieke medicatie kan aanzienlijk zijn. Viagra kan per pil drie tot vier keer duurder zijn dan een generieke sildenafil-variant. Dit verschil heeft alles te maken met de ontwikkelingskosten.
Het bedrijf achter de merkmedicatie moet niet alleen de ontwikkelingskosten terugverdienen, maar ook investeren in uitgebreide marketingcampagnes om artsen en patiënten over het medicijn te informeren. Denk aan advertenties, voorlichtingsmateriaal en wetenschappelijke studies die de werking verder onderbouwen.
Generieke fabrikanten starten met een kant-en-klaar recept. Ze hoeven geen onderzoek te doen naar de werkzame stof, geen langdurige klinische studies op te zetten, en kunnen volstaan met een eenvoudiger registratieproces. Deze kostenbesparingen geven ze door in de prijs, waardoor generieke medicatie een stuk toegankelijker wordt voor patiënten.
Is generiek ook echt hetzelfde?
Dit is misschien wel de belangrijkste vraag voor wie overweegt om van merkmedicatie over te stappen op een generiek alternatief. Het korte antwoord is: ja, als het gaat om de werkzame stof en de werking.
Generieke medicijnen moeten aan strenge eisen voldoen voordat ze worden goedgekeurd. In Europa is het European Medicines Agency (EMA) verantwoordelijk voor de controle, in Nederland het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Een generiek medicijn moet bioequivalent zijn aan het origineel. Dat betekent dat de werkzame stof in ongeveer dezelfde hoeveelheid en snelheid in het bloed moet komen als bij het merkmedicijn.
Of je nu een blauwe Viagra pil slikt of een generiek sildenafil tablet, de actieve stof die in je lichaam komt en zorgt voor betere bloeddoorstroming is identiek. De werking, het effect en de bijwerkingen zijn daarom ook gelijk.
Zijn er toch verschillen?
Hoewel de werkzame stof hetzelfde is, kunnen er kleine verschillen zitten in de hulpstoffen. Denk aan bindmiddelen, kleurstoffen of coatings die de pil bij elkaar houden of bepalen hoe snel deze oplost in de maag. Voor de meeste mensen maken deze verschillen niets uit, maar mensen met specifieke allergieën of intoleranties kunnen in zeldzame gevallen anders reageren op een generiek medicijn.
Ook kunnen de vorm, kleur en grootte van de tabletten verschillen. Waar Viagra bekend staat om zijn karakteristieke blauwe ruitvormige pillen, kunnen generieke sildenafil tabletten er heel anders uitzien. Dit heeft geen invloed op de werking, maar sommige mensen hechten toch waarde aan de herkenbare uitstraling van het merkproduct.
De psychologische factor
Er is ook een interessant psychologisch aspect aan merkmedicatie. Viagra heeft door jarenlange marketing en bekendheid een sterke merkreputatie opgebouwd. Voor sommige gebruikers geeft het vertrouwen om het ‘originele’ medicijn te gebruiken. Dit placebo-effect kan bij medicatie soms daadwerkelijk bijdragen aan de effectiviteit, simpelweg doordat iemand meer vertrouwen heeft in wat hij slikt.
Aan de andere kant kan het weten dat je precies hetzelfde werkzame middel gebruikt voor een fractie van de prijs juist een bevrijdend gevoel geven. Het maakt de behandeling toegankelijker en financieel minder belastend, wat stress kan verminderen en indirect ook kan bijdragen aan het behandelresultaat.
Welke keuze past bij jou?
De keuze tussen Viagra en generieke sildenafil is uiteindelijk een persoonlijke afweging. Medisch gezien zijn ze equivalent, dus de beslissing hangt vaak af van andere factoren.
Overweeg merkmedicatie als:
- Je waarde hecht aan het originele merk en de jarenlange ervaring ermee
- Kosten geen belangrijke rol spelen in je beslissing
- Je je prettiger voelt bij het gebruik van het ‘bekende’ product
Overweeg een generiek alternatief als:
- Prijs een belangrijke factor is in je behandeling
- Je waarde hecht aan toegankelijkheid en betaalbaarheid
- Je vertrouwen hebt in de gelijkwaardigheid van de werkzame stof
De toegankelijkheid van zorg
Door de komst van generieke varianten is behandeling van erectiestoornissen een stuk toegankelijker geworden. Online zorgplatformen zoals helpup.nl maken het mogelijk om snel en discreet advies te krijgen van een arts, waarna het medicijn direct naar je wordt verzonden. Dit vermindert de drempel om hulp te zoeken voor een probleem waar veel mannen mee worstelen maar niet graag over praten.
Het verschil tussen merkmedicatie en generieke medicatie draait vooral om patent, prijs en psychologie, niet om werkzaamheid. De werkzame stof sildenafil is in beide gevallen identiek en even effectief. Generieke medicijnen maken behandeling toegankelijker en betaalbaarder, zonder in te leveren op kwaliteit of veiligheid. De keuze is aan jou.
Dit artikel is gecontroleerd door huisarts L. Hoebert, BIG 99020781301.